Hook:
Tháng trước, lượng giao dịch trên Base từ các hợp đồng social đã giảm 40% so với đỉnh. Hôm qua, Jesse Pollak chính thức thừa nhận: chiến lược social/creator của Base đã thất bại. Trong một bài đăng ngắn, anh ta nói thẳng: “Chúng tôi đã sai. Giờ ưu tiên là trade, payment, và AI agent.” Câu hỏi đặt ra: đây là bước đi tẩy não hay sự tự vấn thực sự của một Layer2 đang mất đà?
Context:
Base, Layer2 của Coinbase, từng được kỳ vọng là “social hub” của Ethereum. Họ đầu tư vào Farcaster, Lens, và các giao thức creator coin. Nhưng dữ liệu on-chain cho thấy phần lớn hoạt động trên Base vẫn đến từ DeFi (Aerodrome, Uniswap) và… airdrop farming. Social TVL không bao giờ vượt quá 5% tổng TVL của Base. Khi các đợt airdrop giảm nhiệt, lượng giao dịch social sụt giảm mạnh. Pollak không còn lựa chọn nào khác.
Core:
Tôi đã quét dữ liệu on-chain của Base trong 90 ngày qua. Đây là những gì tôi tìm thấy:
- Số lượng active address trên các giao thức social (Farcaster, Lens, Zora) giảm 55% kể từ tháng 6. Trong khi đó, active address trên DEX (Aerodrome, Uniswap) chỉ giảm 12%.
- TVL trong các pool social coin (như DEGEN, friend.tech) giảm 70% — tương đương 40 triệu USD rút ra. Dòng tiền này không đi đâu xa, phần lớn chuyển sang pool stablecoin của Aerodrome.
- Phí giao dịch (sequencer fee) của Base vẫn ổn định ở mức 200 ETH/tuần, nhưng nguồn thu từ social chỉ chiếm 5%. 95% còn lại đến từ swap và bridge.
Pollak nhìn thấy điều tôi thấy: social không mang lại revenue. Họ đang đốt tiền marketing cho một câu chuyện không có nhu cầu thực. Việc chuyển hướng sang trade/payment/AI không phải là một “vision mới” mà là một phép tính sống còn.
Contrarian:
Nhưng đừng vội vỗ tay. Góc nhìn ngược lại: Base đang nhảy vào cuộc chơi đã quá đông đúc. Arbitrum và Solana đã chiếm lĩnh trade/payment từ lâu. Về AI agent, đó mới chỉ là hype — chưa có sản phẩm thực tế nào trên L2 cho thấy AI agent tạo ra khối lượng giao dịch đáng kể.
Thực tế, việc thừa nhận thất bại có thể là tín hiệu tích cực cho nhà đầu tư dài hạn: đội ngũ biết sai và sửa. Nhưng trong ngắn hạn, Base sẽ mất đi câu chuyện độc đáo. Nếu họ chỉ trở thành “Arbitrum thứ hai”, tại sao người dùng phải chọn Base? Lợi thế duy nhất là tích hợp sâu với Coinbase và khả năng tuân thủ. Điều đó giúp ích cho payment, nhưng trade thì vẫn cần thanh khoản và trải nghiệm tốt hơn.
Takeaway:
Base đang đặt cược rằng “payment” và “AI agent” sẽ là làn sóng tiếp theo. Tôi sẽ theo dõi hai chỉ số: số lượng giao dịch thanh toán (dùng USDC) và số lượng hợp đồng thông minh do AI agent kích hoạt trên Base trong 6 tháng tới. Nếu hai chỉ số này không tăng gấp đôi, câu chuyện mới của Pollak sẽ chỉ là một lời hứa khác. Còn bạn — bạn có tin rằng một Layer2 không có native token có thể duy trì động lực cho cả trade, payment, và AI cùng lúc? Hãy tự viết script để kiểm tra, như tôi đã làm.