Anatoly Yakovenko: Sử dụng dữ liệu công cộng huấn luyện AI là 'sử dụng hợp lý'

Anatoly Yakovenko, đồng sáng lập Solana, vừa lên tiếng ủng hộ quan điểm cho rằng việc sử dụng dữ liệu công cộng để huấn luyện trí tuệ nhân tạo (AI) nên được bảo vệ dưới học thuyết 'sử dụng hợp lý' (fair use) theo luật bản quyền Hoa Kỳ. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Anthropic – công ty AI đứng sau mô hình Claude – đang đối mặt với vụ kiện bản quyền từ các nhà xuất bản, và đã chọn con đường hòa giải thay vì tranh tụng. Yakovenko, một trong những kiến trúc sư của blockchain Solana, nhấn mạnh: 'Dữ liệu mà AI học từ đó là dữ liệu công cộng – giống như một lập trình viên đọc mã nguồn mở. Nếu chúng ta coi hành động đọc và học từ thông tin có sẵn là vi phạm bản quyền, thì cả ngành công nghệ sẽ sụp đổ.' Ông cho rằng các công ty AI như Anthropic không sao chép nội dung để phân phối, mà chỉ trích xuất kiến thức – một hành vi hoàn toàn khác biệt với vi phạm bản quyền truyền thống. Bối cảnh vụ việc: Anthropic, startup AI trị giá hàng tỷ USD, bị các nhà xuất bản sách và báo kiện vì đã sử dụng tác phẩm có bản quyền trong tập dữ liệu huấn luyện. Thay vì theo đuổi vụ kiện ra tòa, Anthropic đã đồng ý thương lượng và đạt thỏa thuận hòa giải vào đầu năm 2025. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng bản chất pháp lý của vấn đề vẫn chưa được giải quyết triệt để. Yakovenko, với tư cách là nhân vật có ảnh hưởng trong lĩnh vực blockchain, đã bày tỏ quan điểm rõ ràng ủng hộ lập trường 'sử dụng hợp lý'. Phân tích từ các chuyên gia trong ngành cho thấy tuyên bố của Yakovenko mang tính chính trị – pháp lý hơn là kỹ thuật. Nó không liên quan đến bất kỳ nâng cấp nào của Solana, không ảnh hưởng đến token SOL hay hệ sinh thái DeFi trên Solana. Tuy nhiên, nó phản ánh xu hướng các nhà lãnh đạo công nghệ đang cố gắng định hình khung pháp lý cho AI theo hướng cởi mở, có lợi cho sự phát triển của các ứng dụng phi tập trung (dApps) trong tương lai. Trên thị trường, giá SOL không có biến động đáng kể sau phát biểu này. Các nhà đầu tư dường như coi đây là một bình luận thông thường, không phải tín hiệu giao dịch. Tuy nhiên, nếu các tòa án Hoa Kỳ trong tương lai ra phán quyết ủng hộ 'sử dụng hợp lý' cho dữ liệu huấn luyện AI, đó sẽ là cú hích mạnh mẽ cho các dự án blockchain kết hợp AI như Bittensor, Render Network hay chính các ứng dụng trên Solana. Anatoly Yakovenko không phải lần đầu tiên lên tiếng về các vấn đề pháp lý trong công nghệ. Trước đó, ông từng chỉ trích các quy định quá chặt chẽ của SEC đối với tiền điện tử. Lần này, việc ông tham gia vào cuộc tranh luận về AI cho thấy Solana đang muốn khẳng định vị thế không chỉ là một blockchain hiệu năng cao, mà còn là một hệ sinh thái ủng hộ sự đổi mới trong lĩnh vực AI phi tập trung. Kết luận: Tuyên bố của Yakovenko là một tín hiệu về mặt nhận thức, không phải sự kiện thay đổi cuộc chơi. Nó nhắc nhở cộng đồng rằng cuộc chiến pháp lý xung quanh AI và bản quyền sẽ còn kéo dài, và các nhà lãnh đạo blockchain đang tích cực tham gia để bảo vệ không gian cho sự phát triển của công nghệ. Đối với nhà đầu tư, đây là thông tin tham khảo bổ sung vào bức tranh tổng thể về rủi ro và cơ hội từ mảng AI+Blockchain.