Năm 2017, tôi đặt 15.000 USD vào OmiseGO vì tin vào lời hứa "mở khóa nền kinh tế phi tập trung". Ba tháng sau, token tăng 40 lần, nhưng tôi bán sớm vì sợ scam. Bài học đó dạy tôi một điều: niềm tin vào công nghệ là cần thiết, nhưng niềm tin vào con người thì luôn mong manh. Hôm nay, khi đọc tin Ngân hàng KB Kookmin (ngân hàng lớn nhất Hàn Quốc) sẽ sử dụng nền tảng Kinexys của JPMorgan để cung cấp dịch vụ thanh toán xuyên biên giới bằng USD cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại 10 quốc gia, tôi lại nhớ đến cảm giác đó. Một lần nữa, thế giới tài chính truyền thống ôm lấy blockchain, nhưng không phải theo cách mà những người theo chủ nghĩa tối đa hóa phi tập trung từng mơ ước.
Context Kinexys, trước đây gọi là JPM Coin và Onyx, là nền tảng thanh toán dựa trên blockchain của JPMorgan. Nó không phải là một blockchain công khai như Ethereum hay Solana. Đây là một permissioned ledger – một sổ cái được phép, nơi chỉ các thực thể được ủy quyền (các ngân hàng lớn, tổ chức tài chính) mới có thể tham gia xác thực giao dịch. Tài sản cốt lõi là JPM Coin, một stablecoin doanh nghiệp được thế chấp 1:1 bằng đô la Mỹ, được JPMorgan phát hành và quản lý. Về bản chất, nó là một hệ thống chuyển tiền nội bộ siêu tốc dành cho các ngân hàng, sử dụng công nghệ sổ cái phân tán để thay thế các hệ thống kế thừa chậm chạp như SWIFT.
KB Kookmin Bank sẽ tích hợp Kinexys để cho phép khách hàng doanh nghiệp của mình thực hiện thanh toán quốc tế bằng USD một cách tức thì, thay vì phải chờ 1-3 ngày như trước. Động thái này đánh dấu lần đầu tiên một ngân hàng Hàn Quốc sử dụng nền tảng của JPMorgan cho dịch vụ thanh toán xuyên biên giới, mở rộng phạm vi của Kinexys sang châu Á.
Core: Phân tích kỹ thuật và giá trị Đừng để bị đánh lừa bởi từ "blockchain". Kinexys là một minh chứng rõ ràng cho thấy các ngân hàng sẽ không bao giờ chấp nhận một hệ thống hoàn toàn phi tập trung. Họ muốn kiểm soát. Họ muốn tuân thủ. Họ muốn có một bộ trung gian đáng tin cậy để quản lý rủi ro. Kinexys đáp ứng tất cả những điều đó: nó nhanh hơn SWIFT, rẻ hơn một chút, và quan trọng nhất, nó cho phép JPMorgan và các ngân hàng thành viên giữ quyền kiểm soát hoàn toàn đối với dữ liệu và dòng tiền.
Từ góc nhìn kỹ thuật, Kinexys sử dụng Quorum – một fork của Ethereum được JPMorgan phát triển cho doanh nghiệp. Quorum loại bỏ cơ chế đồng thuận Proof-of-Work (và sau này là Proof-of-Stake) để thay thế bằng các thuật toán đồng thuận dựa trên Byzantine Fault Tolerance (BFT) như Raft hay Istanbul BFT. Điều này mang lại tốc độ giao dịch cao (hàng nghìn TPS) và độ trễ thấp, nhưng đánh đổi bằng sự tập trung hóa: các nút xác thực là các ngân hàng do JPMorgan lựa chọn. Không có người dùng ẩn danh, không có mã thông báo quản trị, không có khả năng fork. Đây là một blockchain được thiết kế để phục vụ lợi ích của các tổ chức, không phải cộng đồng.
Điều thú vị là, mặc dù công nghệ này không mang tính cách mạng, nó lại đang giải quyết một vấn đề rất thực tế. Theo dữ liệu từ SWIFT, một giao dịch xuyên biên giới trung bình mất 1-2 ngày để hoàn tất và có thể tốn tới 3-7% phí. Kinexys giảm thời gian xuống còn vài giây và phí xuống dưới 0.1%. Đối với một doanh nghiệp xuất nhập khẩu Hàn Quốc, điều này có nghĩa là dòng tiền được cải thiện đáng kể. Và KB Kookmin, với tư cách là ngân hàng lớn nhất Hàn Quốc, có lượng khách hàng doanh nghiệp đủ lớn để tạo ra khối lượng giao dịch đáng kể trên Kinexys.
Nhưng hãy nhìn vào bức tranh lớn hơn. Đây không phải là lần đầu tiên một ngân hàng lớn "ôm" blockchain. JPMorgan đã vận hành Kinexys từ năm 2020, xử lý hơn 300 tỷ USD khối lượng giao dịch tích lũy (theo báo cáo của chính họ). Việc KB Kookmin tham gia chỉ là một bước mở rộng mạng lưới. Tuy nhiên, nó gửi một tín hiệu quan trọng: các ngân hàng châu Á đang sẵn sàng chấp nhận giải pháp do các ngân hàng phương Tây dẫn dắt, thay vì tự xây dựng hoặc sử dụng các giải pháp mở như Ripple.
Contrarian: Góc nhìn ngược chiều Trong khi hầu hết các bài báo sẽ tung hô "blockchain được chấp nhận rộng rãi" hay "tương lai của thanh toán