Block thất bại trong mảng chip đào Bitcoin: Core Scientific trả 41,9 triệu USD để 'cắt đứt' hợp đồng, chuyển hướng sang AI
Chỉ chưa đầy một năm sau khi Block (công ty của Jack Dorsey) công bố chip đào Bitcoin 3nm mang tên Proto, khách hàng lớn nhất của họ – Core Scientific – đã chính thức 'rút lui'. Không chỉ dừng lại ở việc hủy đơn hàng, Core Scientific còn chấp nhận mất 41,9 triệu USD tiền đặt cọc và phí phạt. Đây là một cú sốc lớn cho tham vọng thâm nhập thị trường phần cứng đào coin của Block, đồng thời phơi bày một xu hướng mới trong ngành: các công ty đào Bitcoin đang đua nhau chuyển sang làm hạ tầng cho AI.
I. Sự kiện: Hợp đồng 'đắt đỏ' bị chấm dứt
Theo báo cáo tài chính quý I/2026 của Core Scientific (mã CORZ), công ty này đã ghi nhận khoản lỗ 41,9 triệu USD liên quan đến việc chấm dứt thỏa thuận mua chip Proto từ Block. Khoản tiền này bao gồm 11,2 triệu USD tiền đặt cọc không được hoàn lại và 30,7 triệu USD tiền bồi thường hợp đồng. Trước đó, vào tháng 3/2025, Block tuyên bố Proto sẽ mang lại hiệu suất 15 Exahash, được sản xuất trên tiến trình 3nm của TSMC. Core Scientific từng là đối tác chiến lược duy nhất công khai của Block, đồng ý mua toàn bộ sản lượng chip trong năm 2025-2026. Việc hủy bỏ đột ngột cho thấy sự thất vọng về hiệu năng thực tế của chip Block, hoặc một sự thay đổi chiến lược mang tính cơ cấu.
II. Block: Một chuỗi thất bại mang tên Jack Dorsey
Proto không phải là dự án crypto đầu tiên của Block thất bại. Trước đó, Block đã đóng cửa nền tảng nhạc Tidal (mua với giá 297 triệu USD, sau đó bán lại 51% cổ phần chỉ với 10 triệu USD), ngừng phát triển dự án Web5/TBD (mất hàng chục triệu USD), hủy bỏ ứng dụng nhắn tin Bitchat, và giảm mạnh đội ngũ kỹ thuật. Cùng với đó, Cash App – mảng kinh doanh chính – đã bị CFPB phạt 175 triệu USD và các bang phạt thêm 28,5 triệu USD vì xử lý gian lận kém. Kết quả, giá cổ phiếu Block (SQ) giảm 68% trong 5 năm, từ đỉnh 270 USD xuống còn 86 USD. Jack Dorsey dường như đã đặt cược quá nhiều vào crypto và 'giấc mơ phi tập trung', nhưng thực tế thị trường khắc nghiệt hơn nhiều.
III. Core Scientific: Từ đào Bitcoin sang cho thuê hạ tầng AI
Đằng sau quyết định trả 41,9 triệu USD để hủy hợp đồng với Block, Core Scientific đã âm thầm ký một thỏa thuận 15 năm với AMD, cung cấp năng lực tính toán cho AI (HPC). Hợp đồng này dự kiến mang lại 140 triệu USD doanh thu mỗi năm, tổng cộng khoảng 140 tỷ USD trong vòng đời. Để có chỗ cho các máy chủ AI, Core Scientific cần thêm 1,2 GW điện năng, và việc mua chip đào Bitcoin từ Block – vốn chỉ phục vụ đào coin – trở nên lãng phí. 'Chúng tôi nhận thấy lợi nhuận từ AI cao hơn gấp 3-5 lần so với đào Bitcoin trong cùng một lượng điện', CEO của Core Scientific từng chia sẻ. Việc 'hy sinh' 41,9 triệu USD là một cái giá rẻ để giải phóng dòng tiền và chuyển hướng sang thị trường AI đang bùng nổ.
IV. Tác động đến ngành đào Bitcoin
Sự kiện này gửi một tín hiệu rõ ràng: ngành đào Bitcoin đang mất dần sức hấp dẫn về mặt kinh tế. Các công ty lớn như Core Scientific, Riot Blockchain, Marathon Digital đều đã hoặc đang có kế hoạch chuyển đổi một phần công suất sang AI. Nguyên nhân: sau halving Bitcoin, phần thưởng khối giảm một nửa, trong khi chi phí điện và thiết bị tăng. Ngược lại, nhu cầu về hạ tầng cho AI tăng vọt nhờ sự phát triển của các mô hình ngôn ngữ lớn và điện toán đám mây. Block, với tham vọng trở thành nhà sản xuất chip đào hàng đầu, giờ đây đứng trước nguy cơ không có khách hàng. Các đối thủ như Bitmain (Antminer) và MicroBT (Whatsminer) vẫn thống trị thị trường, và Block không có lợi thế cạnh tranh nào ngoài cái tên Jack Dorsey.
V. Kết luận: Bài học về sự tập trung
Câu chuyện của Block và Core Scientific là một minh chứng cho thấy trong thế giới công nghệ, việc dàn trải quá nhiều vào các mảng không phải thế mạnh sẽ dẫn đến thất bại. Jack Dorsey, dù là một thiên tài về thanh toán (Square, Cash App), lại không có kinh nghiệm trong sản xuất chip hay quản lý chuỗi cung ứng phần cứng. Trong khi đó, Core Scientific, bằng sự linh hoạt và tầm nhìn thực tế, đã chọn con đường có lợi nhuận cao hơn: phục vụ AI. Liệu Block có thể vực dậy mảng crypto của mình hay sẽ phải bán tháo Proto? Câu trả lời có lẽ sẽ đến trong quý II/2026, khi Block công bố kế hoạch tái cấu trúc. Nhưng rõ ràng, giấc mơ 'Bitcoin for everyone' của Jack Dorsey đang phải trả giá rất đắt.